Khi mở tiệm nail, nhà hàng, công ty xây dựng hay làm freelancer ở Mỹ, bạn trở thành người chịu trách nhiệm về thuế doanh nghiệp. "Thuế doanh nghiệp" thực ra là một nhóm nhiều loại thuế khác nhau, và cách bạn nộp phụ thuộc loại hình doanh nghiệp bạn chọn.
Bài viết giải thích các khái niệm cơ bản bằng tiếng Việt dễ hiểu, kèm cập nhật 2026, để bạn nắm bức tranh tổng thể trước khi làm việc với CPA.
Tóm tắt nhanh
- "Thuế doanh nghiệp" gồm nhiều loại: thuế thu nhập, thuế tự kinh doanh (self-employment), thuế nhân công và thuế bang/địa phương.
- Loại hình doanh nghiệp (sole prop, LLC, S-corp, C-corp) quyết định cách bạn khai và nộp thuế.
- Năm 2026, khấu trừ QBI tăng lên 23%, có lợi cho phần lớn doanh nghiệp truyền-qua.
Thuế doanh nghiệp gồm những gì?
Ở Mỹ, doanh nghiệp nhỏ thường phải đối mặt với vài loại thuế chính:
- Thuế thu nhập (income tax): trên lợi nhuận kinh doanh.
- Thuế tự kinh doanh (self-employment tax): khoảng 15,3% gồm Social Security và Medicare, áp dụng cho người tự làm chủ.
- Thuế nhân công (employment/payroll tax): nếu bạn thuê nhân viên.
- Thuế bán hàng (sales tax) và thuế bang/địa phương: tùy ngành và tùy nơi.
📖 Pass-through là gì?: Doanh nghiệp truyền-qua (pass-through) như sole prop, LLC, S-corp không nộp thuế ở cấp công ty; lợi nhuận "chảy qua" vào tờ khai cá nhân của chủ và bị đánh thuế theo thuế suất cá nhân.
Loại hình doanh nghiệp ảnh hưởng thế nào?
Loại hình | Cách bị đánh thuế | Đặc điểm |
|---|
Sole proprietor | Khai trên Schedule C của tờ 1040 cá nhân | Đơn giản nhất, chịu self-employment tax |
LLC (1 thành viên) | Mặc định như sole prop | Có bảo vệ trách nhiệm pháp lý |
S corporation | Pass-through, có thể chia lương + lợi nhuận | Có thể tiết kiệm self-employment tax |
C corporation | Đánh thuế ở cấp công ty (thuế suất cố định) | Phù hợp công ty lớn, có thể bị đánh thuế hai lần |
Nhiều chủ tiệm người Việt chọn LLC hoặc S-corp để cân bằng giữa bảo vệ pháp lý và tối ưu thuế. Lựa chọn đúng phụ thuộc mức thu nhập và tình huống của bạn.
Khấu trừ và giảm thuế phổ biến
- Khấu trừ QBI: từ 2026 tăng lên tối đa 23% thu nhập kinh doanh đủ điều kiện.
- Chi phí kinh doanh hợp lệ: thuê mặt bằng, vật tư, quảng cáo, bảo hiểm, lương.
- Khấu hao thiết bị: bonus depreciation và Section 179 cho tài sản lớn.
- Chi phí văn phòng tại nhà (home office) nếu đủ điều kiện.
⚠️ Giữ hồ sơ đầy đủ: Mọi khoản khấu trừ phải có chứng từ (hóa đơn, sao kê). Không có hồ sơ, IRS có thể bác bỏ khi kiểm toán.
Khi nào và khai thế nào?
Nhiều chủ doanh nghiệp phải nộp thuế ước tính theo quý (estimated tax) trong năm, ngoài tờ khai năm. Hạn nộp tờ khai năm thường vào giữa tháng 3 (với S-corp/partnership) hoặc giữa tháng 4 (cá nhân/sole prop) — kiểm tra hạn chính xác tại IRS.gov mỗi năm.
💡 Xin EIN (mã số thuế doanh nghiệp) miễn phí trên trang IRS, mở tài khoản ngân hàng riêng cho doanh nghiệp và tách bạch tài chính cá nhân với kinh doanh ngay từ đầu.
Câu hỏi thường gặp
Self-employment tax là gì?
Là khoản thuế khoảng 15,3% (Social Security + Medicare) mà người tự làm chủ phải tự đóng, vì không có chủ lao động đóng giúp như nhân viên hưởng lương W-2.
Tôi nên chọn LLC hay S-corp?
Tùy mức thu nhập và mục tiêu. S-corp có thể giúp tiết kiệm self-employment tax khi thu nhập đủ lớn, nhưng đi kèm thủ tục phức tạp hơn. Hãy nhờ CPA phân tích cụ thể.
Tôi cần EIN không?
Nếu thuê nhân viên, lập LLC nhiều thành viên hoặc chọn S/C-corp thì cần EIN. Nhiều sole proprietor cũng xin EIN để tránh dùng số an sinh xã hội cá nhân. EIN xin miễn phí trên IRS.gov.
Thuế doanh nghiệp ở Mỹ ảnh hưởng trực tiếp đến tài chính của bạn (YMYL). Bài viết chỉ mang tính giải thích tổng quát, cập nhật theo IRS tại thời điểm viết. Trước khi chọn loại hình doanh nghiệp hoặc khai thuế, hãy tham vấn CPA hoặc luật sư thuế có giấy phép.
