Thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh giữa căng thẳng Iran và lo ngại lãi suất tăng

Các thị trường chứng khoán Mỹ đã trải qua một ngày giảm điểm đáng kể vào thứ Tư, khi căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông leo thang với các cuộc không kích của Mỹ vào Iran, cùng với những tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed) về khả năng duy trì hoặc tăng lãi suất. Diễn biến này đã khiến giá dầu tăng vọt và làm dấy lên lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu.

Chứng khoán Mỹ rung lắc trước tin tức địa chính trị

Trong phiên giao dịch ngày thứ Tư, chỉ số công nghiệp Dow Jones đã giảm 1,09%, tương đương 500 điểm, khi thị trường đóng cửa vào buổi chiều. Chỉ số S&P 500 cũng ghi nhận mức giảm nhẹ, trong khi chỉ số Nasdaq, vốn tập trung vào các công ty công nghệ, lại có mức tăng khiêm tốn. Sự sụt giảm của thị trường Mỹ diễn ra trong bối cảnh các thị trường chứng khoán toàn cầu cũng ghi nhận đà giảm trước đó trong ngày, với chỉ số FTSE 100 của Anh giảm 1% và chỉ số Nikkei của Nhật Bản giảm 2,1%.

Căng thẳng Trung Đông và giá dầu tăng vọt

Tình hình địa chính trị ở Trung Đông đóng vai trò then chốt trong việc định hình tâm lý thị trường. Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, cựu Tổng thống Donald Trump đã tuyên bố rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ đã kết thúc. Ông Trump cũng chỉ trích giới lãnh đạo Iran và bày tỏ sự không hài lòng với liên minh quân sự của nước này với Tây Ban Nha, đồng thời nhấn mạnh rằng "đối với tôi, mọi chuyện đã kết thúc", mặc dù ông cũng cho biết các nhà đàm phán Mỹ vẫn muốn tiếp tục đối thoại. Tuyên bố này ngay lập tức đẩy giá dầu thô Brent, chuẩn mực toàn cầu, tăng mạnh hơn 5%, vượt ngưỡng 80 USD mỗi thùng vào thứ Tư. Các cuộc không kích tiếp diễn của Mỹ vào Iran càng làm gia tăng sự bất ổn trong khu vực, gây áp lực lên nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Lạm phát dai dẳng và tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, lo ngại về lạm phát và chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cũng là một nguyên nhân chính khiến thị trường đi xuống. Vào tháng 5, tỷ lệ lạm phát hàng năm của Mỹ đã tăng lên 4,2%, mức cao nhất trong ba năm và cao hơn gấp đôi so với mục tiêu 2% của Fed. Biên bản cuộc họp gần đây nhất của Hội đồng Thống đốc Fed, được công bố hai tuần sau đó, cho thấy mặc dù có một số bất đồng về thời điểm lạm phát sẽ hạ nhiệt, nhưng dường như không có nhiều thảo luận về việc giảm lãi suất trong tương lai gần. Đây là một sự thay đổi so với các cuộc họp trước đó, khi một số quan chức cho rằng lạm phát sẽ chỉ là tạm thời. Điều này cho thấy Fed có thể sẽ duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt để kiểm soát lạm phát, điều thường không được thị trường chứng khoán đón nhận tích cực.

Tác động lan tỏa đến kinh tế toàn cầu và đời sống người dân

Những tác động kinh tế từ cuộc xung đột ở Iran đã lan rộng khắp thế giới. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào thứ Tư đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống còn 3%, giảm so với mức 3,1% hồi tháng 4, viện dẫn xung đột ở Trung Đông và chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo (AI) gây áp lực. Tăng trưởng toàn cầu trong các năm 2024 và 2025 đạt trung bình 3,5%. Dù giá dầu đã giảm mạnh trong thời gian ngừng bắn, giá xăng tại các cây xăng ở Mỹ vẫn duy trì ở mức cao. Giá xăng trung bình trên toàn quốc là 3,79 USD mỗi gallon, cao hơn 0,65 USD mỗi gallon so với cùng kỳ năm ngoái, theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA). Giá nhiên liệu diesel kỳ hạn của Mỹ cũng tăng 13% vào thứ Tư sau khi Nga áp dụng lệnh cấm xuất khẩu diesel, hệ quả từ một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu quan trọng. Những biến động này trực tiếp ảnh hưởng đến chi phí sinh hoạt hàng ngày của người dân Mỹ, trong đó có cộng đồng người Việt, từ giá cả hàng hóa, dịch vụ đến chi phí đi lại và vận chuyển.